نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حسین مهتدی ¹
• سمیه شرونی ²

¹ گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس

² گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

چکیده

مسأله اصلی این پژوهش بررسی کارکرد رئالیسم انتقادی در شکل‌دهی تصویر واقعیت و نیز نشان‌دادن چگونگی نقد جامعه در رمان‌های مدیر مدرسه جلال آل احمد و اللصّ و الکلاب نجیب محفوظ است.

اهداف پژوهش نیز شناسایی و تحلیل رئالیسم انتقادی در این دو اثر است و پژوهشگران برآن اند تا به تبیین نقدهای اجتماعی دو نویسنده در دو جامعۀ ایران و مصر از طریق این رویکرد ادبی بپردازند.

روش پژوهش بر مبنای توصیف، تحلیل و تطبیق متن دو رمان با تمرکز بر مؤلفه‌های رئالیسم انتقادی و مقایسۀ شاخصه‌هایی چون بازتاب واقعیت، کلیت اجتماعی، نسبت فرد و جامعه، تیپ‌سازی و ادبیات مردمی در این دو اثر صورت می‌گیرد.

نتایج حاکی از تطبیق کامل دو اثر با شاخصه‌های رئالیسم انتقادی لوکاچی است. در هر دو اثر قهرمان در تضاد با ساختارهای حاکم قرار دارد و هر دو نویسنده ضمن تیپ‌سازی‌های اجتماعی از ویژگی‌های اخلاقی و روانی بهره‌گرفته‌اند اما بررسی دو مؤلفه دیگر نشان می‌دهد‌ محفوظ کلیت اجتماعی بیشتری را منعکس کرده و نیز ادبیات مردمی در رمان محفوظ نمود و برجستگی بیشتر دارد.

کلیدواژه‌ها

• مدیر مدرسه
• اللص و الکلاب
• جامعه‌شناسی ادبیات
• کلیت اجتماعی
• جامعۀ ایران

موضوعات

• ادبیات تطبیقی

عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of the Novels of the Principal of the School, Jalal Al-Ahmad and Al-Las and Al-Kalab by Najib Mahfouz Based on Critical Realism

نویسندگان [English]

• حسین مهتدی ¹
• Somayeh Sherouni ²

¹ قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة خلیج فارس

² Department of Persian Language and Literature, Persian Gulf University, Bushehr, Iran

چکیده [English]

The main issue of this research is to examine the function of critical realism in shaping the image of reality and showing how society is criticized in the novels of the Headmaster of Jala Al-Ahmad and Al-Lus and Al-Kilaab by Najib Mahfouz.

The objectives of the research are to identify and analyze critical realism in these two works, and the researchers aim to explain the social criticisms of the two authors in the two societies of Iran and Egypt through this literary approach.

Method: The research is based on the description, analysis, and comparison of the text of the two novels, focusing on the components of critical realism and comparing characteristics such as reflection of reality, social totality, the relationship between the individual and society, typification, and popular literature in these two works.

The results indicate that the two works fully comply with the characteristics of Lukács's critical realism. In both works, the hero is in conflict with the ruling structures, and both authors have used moral and psychological characteristics in addition to social typifications. However, examining the other two components shows that Mahfouz reflects a greater social totality and also preserves and has greater prominence popular literature in the novel.

کلیدواژه‌ها [English]

• School principal
• Al-Las and Al-Kalab
• Sociology of Literature
• Social Totality
• Iranian Society