مقایسه و بررسی انشای طلبی در بلاغت فارسی و عربی (مطالعة موردی: معانی ثانویة نهی تحذیری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی

چکیده

مقالة حاضر با بررسی مقولة «نهی» و معانی ثانوی آن در بلاغت عربی و فارسی به این حقیقت دست یافته است که نتایج بررسی و حتّی گاهی شاهد مثال‌های بسیاری از آثار تألیف‌شده در این زمینه تکراری می‌باشد؛ به‌گونه‌ای که پس از جمع‌بندی و حذف موارد تکراری به این نتیجه می‌رسیم که معانی ثانوی در کتب بلاغی عربی در 19 عنوان مشترک و در کتب بلاغی فارسی در 16 عنوان مشترک مطرح شده‌اند و از میان نویسندگان معاصر فارسی، تنها رضانژاد با افزودن 20 عنوان دیگر به عناوین پیشینیان توانسته است تعداد معانی ثانوی نهی را به 36 عنوان (با حذف عناوین مشابه و تکراری، 33 عنوان) افزایش دهد. این در حالی است که در دید نخست، می‌توان با لحاظ نمودن دسته‌بندی موضوعی، معانی ثانوی مورد اشارة این آثار را به سه موضوع نهی ارشادی، نهی تحذیری و نهی دعایی دسته‌بندی کرد و سپس با دقّت بیشتر می‌توان به تعداد این عناوین و معانی افزود و در نهایت، ضمن رعایت اسلوب عنوان‌گذاری علمی و با‌مسمّی به ارائة عنوان‌های جدید و تعریف آن‌ها پرداخت.

کلیدواژه‌ها