مفهوم‏ شناسی تطبیقی حزن در آینه چکامه‏ های احمد مطر و نصرالله مردانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

4 استاد گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

احمد مطر، از شاعران معاصر عراقی و نصرالله مردانی، شاعر و نویسندۀ معاصر ایرانی است. این دو شاعر با توجّه به شرایط خفقان‌آور و نابسامان جامعه، حزن و اندوه مردم را با بیان خویش به تصویر کشیده‌اند؛ مطر، با رعایت جانب ادب، توانسته حقایق تلخ روزگار خویش را آشکارتر سازد و برخلاف مردانی، شعر خود را تنها برای مبارزه با حکومت به کار گیرد و حسّ مخالفت مردم ضدّ اوضاع نابسامان را بیشتر برانگیزد. مردانی نیز توانسته با نوآوری‌های خود، افق‌های تازه‌ای را پیش روی شاعران انقلاب اسلامی و دفاع مقدّس بگشاید و سروده‏های پایداری او مورد توجّه همگان قرار گیرد. این پژوهش بر بنیان مکتب ادبیّات تطبیقی آمریکایی و با تکیه بر دیوان‌های دو شاعر به بررسی و تحلیل اشعار حزن‌آلود آنان همّت گماشته است. نگارندگان در این پژوهش بر آن بوده‏اند تا مفهوم حزن را در اشعار مطر و مردانی که تصویرگر چهرة خونین و ویران میهن این دو شاعر در بحبوحة جنگ و هجوم متجاوزان است، مورد بررسی قرار دهند. نتایج پژوهش، حاکی از این است که دو شاعر در توصیف حزن و اندوه ناشی از ستم دشمنان بیدادگر خویش توفیق یافته‏اند و به نیکی تصویر مظلومیّت میهن خویش را در مقابل متجاوز پدیدار ساخته‌اند؛ نگارندگان در بخش پایانی جستار حاضر کوشیده‏اند تا مشابهت‌ها و تفاوت‌های اشعار حزن‌آلود دو شاعر را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند.
 

کلیدواژه‌ها


الف: کتاب‌ها

  • ·  قرآن کریم.

1. بیدج، موسی (1389)؛ مقاومت و پایداری در شعر عرب از آغاز تا امروز، تهران: بنیاد حفظ آثار و ارزش‏های دفاع مقدس.

2. بیگی حیب‌آبادی، پرویز (1382)؛ حماسه‌های همیشه، تهران: فرهنگ گستر.

3. الخلیل، سمیر (1370)؛ جمهوری وحشت، سیاست عراق امروز، ترجمه احمد تدین، چاپ اوّل، تهران: طرح نو.

4. سنگری، محمد رضا (1390)؛ ادبیّات دفاع مقدس، تهران: صریر.

5. عایش، محمّد (2006)؛ احمد مطر، شاعر المنفی، بیروت: دار الیوسف.

6. غنیم، کمال احمد (1998)؛ عناصر الإبداع الفنّی فی شعر أحمد مطر، الطّبعة الأولی، القاهرة: مکتبة مدبولی.

7. کاظمی، محمد کاظم (1389)؛ ده شاعر انقلاب، تهران: سورة مهر.

8. کافی، غلامرضا (1381)؛ دستی بر آتش (شناخت شعر جنگ)، شیراز: نوید شیراز.

9. کفافی، محمّد عبدالسلام (1382)؛ ادبیّات تطبیقی، ترجمة حسین سیدی، چاپ اوّل، مشهد: به‌نشر.

10. مردانی، نصرالله (1364)؛ خون‌نامۀ خاک، چاپ دوّم، تهران: کیهان.

11. ---------- (1370)؛ آتش نی، چاپ اوّل، تهران: اطّلاعات.

12. ---------- (1371)؛ ستیغ سخن، چاپ اوّل، تهران: علاّمه طباطبایی.

13. مطر، أحمد (1989)؛ المجموعة الشّعریة الکاملة، لندن.

14. ------ (2011)؛ المجموعة الشّعریة الکاملة، لبنان: دار العروبة.

ب: مجلاّت

15. ابراهیم‌تبار، ابراهیم (1396)؛ «تحلیل مؤلفه‌های ادبیّات پایداری در اشعار سیمین بهبهانی»، مجلّة ادبیّات پایداری کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال نهم، شمارۀ شانزدهم، صص 1-20.

16. سعدون‌زاده، جواد (1388)؛ «مظاهر أدب المقاومه فی شعر أحمد مطر»، مجلّة ادبیّات پایداری کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال اوّل، شمارة 1، صص 51-69.

17. صدقی، حسین و امیرعلی عظیم‌زاده (1392)؛ «بررسی موسیقی و صور خیال در شعر جنگ نصرالله مردانی»، مجلّة ادبیّات پایداری کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال پنجم، شمارۀ نهم، صص 187-211.

18. مجد، امید و هادی درزی رامندی (1394)؛ «خسرو فرشیدورد و ادبیّات پایداری معاصر»، ادب فارسی، سال 5، شمارۀ پیاپی 15، صص 61-80.

ج: منابع مجازی

19. مقاله دربارة «مفهوم ادبیّات پایداری و مقاومت»http://www.daneshchi.ir.