اللغة والجنس فی القصص القصیرة لفضیلة الفاروق و‌زویا بیرزاد علی ضوء آراء روبن لاکوف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه زابل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه زابل، ایران

چکیده

یقع البحث عن جوانب التقاء اللغة النسویة على اللغة المنطوقة والمکتوبة فی مجال اللسانیات الاجتماعیة من جانب ومن جانب آخر فی مجال النقد النسوی، بحیث یعبّر البعض من النقاد النسویة أسلوباً خاصا للکاتبات. ولهذا الأسلوب میزاته الخاصة برزت فی ثنایا مجموعة «لحظة لاختلاس الحب» القصصیة لفضیلة الفاروق (1967) القاصة الجزائریة ومجموعة «ثلاثة کتب» القصصیة لزویا بیرزاد (1952) القاصة الإیرانیة. تسعى هذه الدراسة البحث عن میزات الکتابة النسویة لبنیة القصص القصیرة للفاروق وبیرزاد وذلک وفقاً للمنهج الوصفی التحلیلی. تعتمد الدراسة علی نظریة روبن لاکوف الألسنة الاجتماعیة بوصفها نظریة أکادیمیة تدرس عن أثر الجنس على العلاقات الاجتماعیة. تدلّ النتائج علی أن القاصّتینِ قد وظّفتا خطابَهما السردی توظیفاَ یناسب سمات الجنسیة النسویة. أما المستوى اللغوی، فتشمل غالبیة کلمات القاصّتینِ علی کلمات متلطّفة مزیجة بعالم المرأة العاطفی مع خلیط من اللغات الدالة علی الألوان النسویة. وفی المستوى النحوی، فتنتمی القاصّتان إلی توصیفات جزئیة تختصّ والأسلوب النسوی، وذلک عبر استخدام جمل وصفیة، والمؤکدات، وعبارات تدلّ علی التشکیک، والاستفهام.
 
 

کلیدواژه‌ها


الف: الکتب

1.برهومة، عیسى (2002)؛ اللغة والجنس: حفریات لغویة فی الذکورة والأنوثة. الطبعة الأولی، عمّان: دارالشروق.

2.بعلی، حفناوی (2009)؛ مدخل فی نظریة النقد النسوی ومابعد النسویة. الطبعة الأولی، بیروت: الاختلاف.

3.بیرزاد، زویا (۱۳۸۵)؛ سه کتاب، چاپ سوم، تهران: مرکز.

4.رابینز، روت (۱۳۸۹)؛ فمنیسم­های ادبی، ترجمه: أحمد أبومحبوب، تهران: افراز.

5.طرابیشی، جورج (1981)؛ الأدب من الداخل. الطبعة الأولی. بیروت: دارالطلیعة.

6.الغذامی، عبدالله محمد (2006)؛ المرأة واللغة. الطبعة الثالثة، بیروت: المرکز الثقافی العربی.

7.گرین، کیت؛ لبیهان، جیل (2004)؛ نظریه و نقد ادبی. ترجمه: بهرانی محمدی، لیلا؛ و دیگران، چاپ اول، تهران: روزنگار.

8.الفاروق، فضیلة (1997)؛ لحظة لاختلاس الحب. طبعة الأولی. بیروت: دارالفارابی.

  1. فتوحی،‌ محمود (1391ش)؛ سبک‌شناسی: نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها. چاپ اول. تهران: سخن.
  2. القوصی، عبدالعزیز (1969)؛ أسس الصحة النفسیة. طبعة الأولی. القاهرة: دارالقلم.

11. کلیگز، مری (۱۳۹۴)؛ درسنامه نظریه ادبی، ترجمه: سخنور، جلال. دهنوی، الهه سبزیان، سعید، تهران: اختران.

  1. مقدادی، بهرام (1999)؛ فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی: از افلاطون تا عصر حاضر، چاپ اول، تهران: فکر روز.
  2. هاید، جانت شیبلی (1933)؛ روان­شناسی زنان،سهم زن در تجربه بشری، ترجمه: خمسة، أکرم، چاپ  اول، تهران: آگه ارجمند.
  3. هرمن، دیوید، یان، مانفرد و رایان، ماری لو (۱۳۹۶)؛دانشنامه نظریه های روایت، ترجمة: گروه مترجمین.  تهران: نیلوفر.

ب: المجلاّت

  1. آذری، پروا (2012)؛ «مشخصه‌های زبان و روایت زنانه در داستان های نویسندگان زن»، مجله کتاب ماه ادبیات، شماره66، صص 29-38.
  2. بهمنی مطلق، یدالله؛ فرقانی الله‌آبادی، فهیمة (۱۳۹۴)؛ «بررسی تفاوت‌های زبانی زنان و مردان در حوزه ادبیات مقاومت با تکیه بر مکالمات دو رمان دا و پایی که جا ماند». هشتمین همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی. صص: ۳۸۹-۳۷۳.
  3. شام‌ بیاتی، گیتی (1371)؛ «نقد کتاب: مثل همه عصرها». مجله کلک. شماره31، صص: 184- 187.
  4. صالح، فرح غانم (2013)؛ «دلالة اللون فی الشعر النسوی العراقی المعاصر»، مجلة الأستاذ، العدد203، صص 481-498.
  5. طاهری، قدرت الله (۱۳۸۸)؛ «زبان و نوشتار زنانه؛ واقعیت یا توهم؟». مجلة متن‌پژوهی ادبی. شماره42. صص:۱۰۷-۸۷.

20. کاظم، عبدالله حبیب؛ محمد، رواء نعاس، (2010)؛ «متغیرات السرد فی الروایة العربیة»، جامعه القادسیة: مجلة التربیة. العدد 15، صص10-29.

  1. محمودی بختیاری، بهروز و دهقانی، مریم (۱۳۹۲)؛ «رابطه زبان و جنسیت در رمان معاصر فارسی: بررسی شش رمان ». مجله زن در فرهنگ و هنر. شماره 4. صص:۵۴۳-۵۵۶.

 ج: الأطروحة

  1. الرفاعی، داود (1975)؛ «أسلوب التوکید فی القرآن الکریم»، رسالة الماجستیر، جامعة القاهرة: کلیة دارالعلوم.

 د: المواقع الإنترنتیّة

  1. فتحی، إبراهیم (28/12/2015)؛ «أدب المرأة فی عالم أبوی». موقع جریدة الحیاة: آخر القراءة: 12/04/2017    http://www.alhayat.com
  2. حمرانی، لیلى (14/3/2008)؛ «بین الکتابة الذکوریة والأنثویة مقاربة الفن والإبداع»، مجلة إلکترونیة الرافد. آخر القراءة: /11/2016م: http://www.arrafid.ae/195_p24.html

 

ذ:Refernce

25. Lakoff robin (1973). language and womans place language in society vol2 no1 .45-80.