بررسی تطبیقی طبیعت در شعر سهراب سپهری و بدر شاکر السّیاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

چکیده
سهراب سپهری و بدر شاکر السّیاب، به عنوان دو شاعر نوپرداز و رمانتیست، در عرصة ادبیّات فارسی و عربی دارای اعتبار و جایگاه خاصّی هستند. یکی از وجوه اشتراک این دو شاعر، طبیعت­گرایی و اهتمام به طبیعت در اشعارشان است. هر یک از این شاعران به فراخور محیط زندگی، موقعیّت اجتماعی و سیاسی سرزمین خود، از طبیعت بهره گرفته­اند. سهراب شاعری درون­گراست؛ بنابراین اشعار او دربارة طبیعت بیشتر حال و هوای عرفانی دارند و به تبع آن از عناصر طبیعت پویا و شاد که متناسب با روحیات خاصّ او هستند بهره می­گیرد. سیاب شاعری است که از تنهایی و ناامیدی به طبیعت پناه برده است؛ زیرا در اوان زندگی با ناملایمات و مشکلاتی همراه بوده، بدین جهت برخلاف سپهری از عناصر طبیعت برای ترسیم اوضاع نامناسب اجتماعی و سیاسی، انعکاس غربت و بیماری خویش نیز استفاده کرده است. در این مقاله پس از تقسیم طبیعت به طبیعت جاندار و بی­جان، تلاش شده است تا از طریق تطبیق شعر دو شاعر به شیوة توصیفی - تحلیلی، نقاط اختلاف و اشتراک آنان به دست آید.
 

کلیدواژه‌ها


کتابنامه

الف. کتاب­ها

1. بلاطه، عیسی (2007)؛ بدر شاکر السّیاب، بیروت: الموسسة العربیة للدراسات والنشر.

2. بیضون، حیدر توفیق (1991)؛ بدر شاکر السّیاب رائد الشّعر العربی الحدیث، بیروت: دار الکتب العملیة.

3. جحا، میشال خلیل (1999)؛ الشّعر العربی الحدیث من أحمد شوقی إلی محمود درویش، الطّبعة الأولی، بیروت: دار العودة.

4. حسینی، صالح (1371)؛نیلوفر خاموش، تهران: نیلوفر.

5. حقوقی، محمّد (1371)؛شعر زمان ما، تهران: نگاه.

6. حقیقت، عبدالرّفیع (1368)؛ فرهنگ شاعران زبان فارسی، تهران: شرکت مؤلّفان و مترجمان.

7. حلاوی، یوسف (1994)؛ الاسطورة فی الشّعر العربی المعاصر، الطّبعة الأولی، بیروت: دار الآداب.

8. دستغیب، عبدالعلی (1385)؛ باغ سبز شعر، چاپ اوّل، تهران: انتشارات آمیتین.

9. رجایی، نجمه (1381)؛ اسطوره­های رهایی، مشهد: دانشگاه فردوسی.

10. سپهری، سهراب (1390)؛ هشت کتاب، چاپ دوّم، تهران: مروارید.

11. السّیاب، بدر شاکر (2000)؛ دیوان بدر شاکر السّیاب، بیروت: دار العودة.

12. سفلی ساور، سارا (1387)؛ خانة دوست کجاست؟، تهران: انتشارات سخن.

13. شفیعی­کدکنی، محمّد رضا (1383)؛ صور خیال در شعر فارسی، تهران: نشر نیل.

14. شمیسا، سیروس (1383)؛ انواع ادبی، چاپ دهم، تهران: انتشارات فردوسی.

15. صوفی، لیلا (بی تا)؛ زندگی­نامة شاعران ایران، تهران: انتشارات جاجرمی.

16. عبّاس، إحسان (1992)؛ بدر شاکر السّیاب، الطبعة السادسة، بیروت:الموسسة العربیة للدراسات والنشر.

17. علی، عبدالرضا علی (1984)؛ الأسطورة فی شعر السّیاب، الطّبعة الثّانیة، بیروت: دار الرائد العربی.

18. کامبل الیسوعی، روبرت ب (1431)؛ أعلام الأدب العربی المعاصر، المجلد الثانی، قم: ذوی القربی.

ب. مجلّه­ها

19. ابراهیمی­کاوری، صادق و رحیمه چولانیان (1387)؛ «وصف در فارسی و عربی»، مطالعات ادبیّات تطبیقی، شمارة 5، صص 9-32.

20. ثروت، منصور (1386)؛ «مکتب ناتورالیسم»، فصلنامة شناخت، شمارة 54، صص 4-7.

21. دادخواه، حسن (1385)؛ «رمانتیسم در شعر بدر شاکر السّیاب»، مجلّة دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی شهید باهنر کرمان، شمارة 19، صص113-128.

22. دانشور کیان، علی و سهیلا امامی (1385)؛ «یادداشتی بر بن­مایه­های تصویری «صدای پای آب» سهراب سپهری»، مجلّة دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه تهران، شمارة 177، صص 117-131.

23. رحیمی­راد، ابوالفضل (1388)؛ «طبیعت­گرایی در جهان­بینی سهراب سپهری»، ماهنامة آزما، شمارة 65، صص 34-36.

24. کندری، مهران (1382)؛ «سمبلیست و سمبلیسم در ادبیّات»، فصلنامة فرهنگ، شمارة 46-47، صص 245-254.