بررسی تطبیقی کهن‌الگوهای آنیما و آنیموس در اشعار سیمین بهبهانی و غادة السّمّان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد

2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد

3 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد

چکیده

در این پژوهش، شعر دو شاعر برجستة ادب معاصر فارسی و عربی، سیمین بهبهانی و غادة السّمّان، از منظر ادبیّات تطبیقی و کهن‌الگوهای آنیما و آنیموس که یونگ توجّه خاصّی به آن‌ها داشته، بررسی شده است. در این مقاله، ابتدا به تحلیل‎ نظری موضوع پرداخته شده و سپس کهن‎الگوهای آنیما و آنیموس‎ در اشعار ایشان مورد مطالعه قرار گرفته است؛ افزون بر این، میزان بسامد هر کدام،‎ با توجّه به شرایط فرهنگی، زمانی و شخصیّتی در اشعار آنان بررسی شد. یافته‌ها بیانگر این است که جنبه‎های مثبت و منفی این دو کهن‌الگو، در شعر هر دو شاعر ملاحظه میشود؛ هرچند با توجّه به نوع زندگی و تفکّراتشان، جنبۀ منفی آنیموس در شعر ایشان از بسامد بیشتری برخوردار است. شیوۀ بررسی در این پژوهش، از نوع توصیفی - تحلیلی بوده است.
 

کلیدواژه‌ها


. بهبهانی، سیمین (1376)؛ آن مرد، مرد همراهم، تهران: کانون

2. ---------- (۱۳۸۵)؛ مجموعه اشعار سیمین، تهران: نگاه.

3. جونز، ارنست؛ مارت روبر؛ او. مانویی و کارل آبراهام (1366)؛ رمز و مثل در روانکاوی، ترجمۀ جلال ستاری، تهران: توس

.4 جم‌زاده، الهام (1387)؛ آنیما در شعر شاملو، چاپ اوّل، تهران: خورشید.

5. السّمّان، غادة (1996)؛ أعلنت علیک الحبّ، الطّبعه العاشره، بیروت: منشورات غادة السّمّان.

6. ------- (1999)؛ الأبدیة لحظ حب، بیروت: منشورات غادة السّمّان.

7. ------- (1995)؛ عاشقة فی محبرة، بیروت: منشورات غادة السّمّان.

8. -------- (1377)؛ غمنامهای برای یاسمنها، ترجمۀ عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.

9. -------- (1380)؛ زنی عاشق در میان دوات، ترجمۀ عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.

10. ------- (1383)؛ ابدیت لحظۀ عشق، ترجمۀ عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.

11. ------- (1384)؛ زنی عاشق در میان دوات، ترجمۀ عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.

12. ------- (1387)؛ دربند کردن رنگین‌کمان، ترجمۀ عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.

13. ------- (1389)؛ رقص با جغد، ترجمۀ کاظم آل‌یاسین، شاهین‌شهر: مکاتیب.

14. شریفی، فیض (1391)؛ شعر زمان ما سیمین بهبهانی، تهران: نگاه.

15. فدایی، فربد (1381)؛ کارل گوستاو یونگ و روان‌شناسی تحلیلی او، تهران: دانژه.

16. فوردهام، فریـدا (1394)؛ مقدّمهای بر روان‌شناسی یونـگ، ترجمۀ مسعود میر بها، چاپ سوّم، تهران: اشرفی.

17. گورین و همکاران (۱۳۷۰)؛ راهنمای رویکردهای نقد ادبی، ترجمۀ زهرا مهین‌خواه، تهران: اطّلاعات.

18. مورنو، آنتونیو (۱۳۸۸)؛ یونگ خدایان و انسان مدرن، ترجمۀ داریوش مهرجویی، چاپ پنجم، تهران: مرکز.

19. یاوری، حورا (1374)؛ روانکاوی و ادبیّات (دو متن، دو جهان، دو انسـان)، تهران: تاریخ.

20. یونگ، کارل گستاو (1377)؛انسان و سمبولهایش، ترجمۀ محمود سلطانیه، تهران: جامی.

21. -------------- (۱۳۸۷)؛ اندیشههای یونگ، ریچارد بیلسگر، ترجمۀ حسین پاینده، تهران: آشیان.

22. -------------- (1370)؛ روان‌شناسی و دین، ترجمة فؤاد روحانی، تهران: کتاب‌های جیبی.