درآمدی توصیفی- تحلیلی بر اسطورة سندباد در شعر صلاح عبدالصّبور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

چکیده
اسطورة سندباد در هفت قصیده از دیوان صلاح عبدالصّبور آمده است. این اسطوره در شعر وی بر مضمون­­هایی همچون: سرگشتگی، فرار از واقعیّت­های تلخ زندگی، شناخت و معرفت و سرکشی و نوآوری دلالت دارد.
سندباد به روش­های گوناگونی در شعر عبدالصّبور آمده است؛ گاهی نقاب شاعر است و گاهی قهرمان روایت اوست. حضور وی اشاره­وار، نمادین و با گفتگوهایی گاه عامیانه و گاه عالمانه است.
سندباد در شعر عبدالصّبور سه چهرة مختلف دارد: 1- مبارز، شجاع و مسافری که در پی نـاشنـاخته‌های جهـان است و مـردم را نیـز بـه جنبش فـرامی­خواند. 2- ترسو و بزدل که از سفر می­هراسد و 3- صوفی­مسلکی است که به سفرهای درون می­پردازد و در پی گمشده­های معنوی است.

کلیدواژه‌ها


 

کتابنامه

1. ابن هشام (1936)؛ السّیرة النّبویّة، تحقیق؛ مصطفی السّقا وابراهیم الأبیاری وعبدالحفیظ شلبی، مصر، مطبع مصطفی الحلبی.

2. بسیسو، عبدالرّحمن (1999)؛ قصیدة القناع فی الشّعر العربی المعاصر، بیروت، المؤسسة العربیة للدراسات و النشر.

3. بکار، یوسف (2004)؛ حوارات احسان عبّاس، الطّبعة الأولی، بیروت، المؤسسة العربیة للدراسات و النشر.

4. خلیل، موسی (2003)؛ بنیة القصیدة العربیة المعاصرة المتکاملة، دمشق، اتّحاد الکتاب العرب.

5. داود، أنس (بی­تا)؛ الأسطورة فی الشعر العربی الحدیث، القاهرة، مکتبة عین شمس.

6. الدایة، فایز (1990)؛ جمالیات الأسلوب، بیروت، دار الفکر االمعاصر.

7. رجایی، نجمه (1381)؛ اسطوره­های رهایی، چاپ اول، دانشگاه فردوسی مشهد.

8. الزبیدی، رعد أحمد علی (2008)؛ القناع فی الشعر العربی المعاصر، دمشق، دارالینابیع.

9. شفیعی کدکنی، محمّد رضا (1380)؛ شعر معاصر عرب، چاپ اوّل، تهران، انتشارات سخن.

10. عباس، احسان (1998)؛ اتجاهات الشعر العربی المعاصر، الکویت، عالم المعرفة.

11. عبدالصّبور، صلاح (1998)؛ الدیوان، بیروت، دار العودة.

12. عبدالصّبور، صلاح (1982)؛ الابحار فی الذاکرة، بیروت، دار العودة.

13. عزّالدین، اسماعیل (2007)؛ الشعر العربی المعاصر، بیروت، دار العودة.

14. عشری زاید، علی (1997)؛ استدعاء الشخصیات التراثیة فی الشعر العربی المعاصر، القاهرة، دار الفکر العربی.

15. عصفور، جابر (2008)؛ رؤی العالم، بیروت، المرکز الثقافی العربی.

16. غالی، شکری (1991)؛ شعرنا الحدیث إلی أین؟، بیروت، دار الشروق.

17. فتوح، محمّد (1963)؛ الرّمز و الرمزیة فی الشعر العربی المعاصر، القاهرة، دار المعارف.

18. کاملی، بلحاج (2004)؛ أثر التراث الشّعبی فی تشکیل القصیدة العربیة المعاصرة، دمشق، اتّحاد الکتاب العرب.

19. مجاهد، أحمد (1998)؛ أشکال التناص الشعری، القاهرة، الهیئة المصریة العامة للکتاب.