نقش منابع عربی در تبیین فرهنگ و ادب ایرانیان باستان مطالعة موردپژوهانه: پند‌های مکتوب بر ابزار و لوازم زندگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

از ویژگی­های بارز ایرانیان، اهتمام به پند و اندرز است که از اصول و مبانی فکری و فرهنگی آن­ها به منظور حفظ ارزش­های اخلاقی و اجتماعی بوده است؛ این پند­های حکیمانه را که عموماً حاصل تعالیم دینی،
تجربه­های تلخ و شیرین و خرد­ورزی آن­ها بوده، در گنجینه­ها نگهداری می­کردند، بر سرکوی و بازار به گوش مردم می­رساندند و کسانی با عنوان اندرزبد، این پند­ها را در مجالس خاص بیان می­کردند.
      این پند­ها آنقدر برای ایرانیان باستان ارزش داشت که آن­ها را با آب طلا، گلاب و زعفران، بر چوب آبنوس، لوح­های طلا و ابزار و لوازم زندگی چون انگشتر، عصا، تخت، حاشیة سفره، لباس و... می­نوشتند.
مهم­ترین منبع برای دستیابی به این پندها، منابع عربی است که فرهنگ ایرانی را در گوشه و کنار آن­ها می­توان یافت.
      در این مقاله، با استناد به منابع عربی به چند پند حکیمانه که در ایران باستان بر ابزار و لوازم زندگی چون شالِ کمر، گنبد، لوح زرّین، لوح دخمه و لوح سنگی نوشته شده بود، اشاره کرده، تأثیر آن­ها را در ادب فارسی و عربی نشان داده­ایم. در این میان به 19 پند حکیمانه از انوشروان اشاره کرده­ایم که در قابوس نامه آمده و اشعار شاهنامه و منابع عربی، صحّت انتساب آن­ها را به ایرانیان باستان تأیید کرده­اند.
 

کلیدواژه‌ها